De wettelijke bepalingen voor het onderhoud van cv-ketels in Vlaanderen, Wallonië en Brussel

Onderhoudsbesluit Vlaanderen

De Vlaamse regering keurde in 2006 een besluit goed dat het nazicht en onderhoud van centrale stooktoestellen voor verwarming en eventueel de aanmaak van sanitair warm water regelt. Zowel stookolieinstallaties als installaties op aardgas en vaste brandstoffen moet je regelmatig laten onderhouden. Vergeet bovendien niet je stookolietank op tijd te laten controleren.

Onderhoud van bestaande installaties

Voor welke verwarminginstallaties is onderhoud verplicht?

Het periodieke onderhoud is verplicht voor alle centrale stooktoestellen die je gebruikt voor verwarming en eventueel de aanmaak van sanitair warm water, met een vermogen vanaf 20 kW, ongeacht of ze nu op gas, stookolie of een vaste brandstof zoals houtpellets werken. Voor elektrische verwarmingstoestellen en afzonderlijke stooktoestellen zoals kachels en geisers die niet zijn aangesloten op een centrale ketel, gelden andere regels.  Verwarmingsketels met een vermogen kleiner dan 20 kW vallen niet onder de wettelijke verplichting, al blijft een regelmatige controle wel aangeraden. Het onderhoud valt steeds samen met de controle van je ketel. De termen ‘periodieke controle’ en ‘verplicht onderhoud’ betekenen in deze context hetzelfde.

Wanneer ben je verplicht om je cv-ketel op stookolie te laten controleren?

Een stookolieketel met een vermogen vanaf 20kW moet een jaarlijkse onderhoudsbeurt krijgen.

Wat houdt het onderhoud in?

Het onderhoud houdt zowel een reiniging van de ketel en schoorsteen in, als een controle van de brander en de rookgassen. Laat het onderhoud steeds door een erkend technicus ‘vloeibare brandstof' of een MazoutExpert uitvoeren. Op het einde van het onderhoud krijg je een reinigingsattest en een verbrandingsattest. Die documenten geven aan of je installatie aan het Vlaamse onderhoudsbesluit  voldoet. In dit blogartikel krijg je meer informatie over wat een ketelonderhoud nu precies inhoudt.

Door wie laat ik mijn ketel onderhouden?

Het onderhoud moet gebeuren door een erkend technicus ‘vloeibare brandstof’. Zo’n technicus heeft een uniek erkenningsnummer. Het nummer van een erkend technicus in vloeibare brandstof begint met TV, gevolgd door vijf cijfers.

Opgelet: erkenningen worden enkel aan technici verleend, niet aan bedrijven. Een bedrijf kan dus nooit beweren dat het erkend is; elke technicus apart moet een officieel erkenningsnummer hebben. Bovendien moet een technicus steeds zijn erkenning behalen voor het Vlaamse Gewest. Technici die in het Waalse of Brusselse Gewest erkend zijn, mogen geen onderhoud en controle uitvoeren voor ketels op het grondgebied van het Vlaamse Gewest, tenzij de technicus de extra opleiding voor het Vlaamse Gewest succesvol afrondde.

Wie moet de ketel laten onderhouden bij huurwoningen?

De gebruiker van het centrale stooktoestel moet ervoor zorgen dat het onderhoud tijdig gebeurt. Bij huurwoningen is dus de huurder hiervoor verantwoordelijk. Als eigenaar van de woning hou je het best een oogje in het zeil of dit ook werkelijk gebeurt.

Wat krijg je na een ketelonderhoud?

Na elke onderhoudsbeurt zal de erkend technicus je een reinigingsattest en een verbrandingsattest afleveren. Daarop moeten de naam, het erkenningsnummer en de handtekening staan van de technicus die het onderhoud heeft uitgevoerd. Als huurder moet je een kopie van het attest aan de eigenaar bezorgen. Bewaar voor de zekerheid op z’n minst de twee recentste attesten van de onderhoudsbeurten.

Let op: een attest is alleen geldig als het correct is en volledig en goed leesbaar ingevuld werd.

Wanneer moet het onderhoud uiterlijk plaatsgevonden hebben?

De regel is jaarlijks maar je kunt de periode tussen twee controles met maximaal drie maanden verlengen. Opgelet: het onderhoud dat daarop volgt moet een jaar na de oorspronkelijke datum plaatsvinden. Er zal dus minder dan één jaar tussen de laatst uitgevoerde controle en de nieuwe controle zitten.

De oplevering van nieuwe installaties

Moet je nieuwe verwarmingsinstallaties laten keuren?

Net zoals elektrische installaties moet je je een nieuwe verwarmingsketel laten keuren voor ingebruikname. Bij de keuring gaat de technicus na of het toestel goed en veilig werkt. Hij stelt je stooktoestel goed af en controleert daarna of de verbranding milieuvriendelijk en energiezuinig gebeurt, zodat je kunt besparen op je energiefactuur. Dit beschermt jou als consument en biedt de garantie voor een optimale werking.

Wanneer moet je nieuwe verwarmingsinstallaties laten nakijken?

Alle nieuwe cv-installaties die op vaste, vloeibare of gasvormige brandstoffen werken, moeten eenmalig gekeurd worden voor de eerste ingebruikname.

Door wie?

Net zoals bij het periodiek onderhoud voert een erkend technicus de controle voor eerste ingebruikname uit.

Wat krijg je na de controle van je cv-ketel?

Na de keuring krijg je een keuringsrapport als bewijs dat de installatie conform is en je ze in gebruik mag nemen. Als je installatie niet conform is, moet je ze binnen de drie maanden laten aanpassen of vervangen.

De verwarmingsaudit

Naast het  periodiek onderhoud  van je cv-ketel mazout, moet je als eigenaar een verwarmingsaudit van je ketel laten uitvoeren als die ouder is dan vijf jaar.

Voor welke verwarmingsketels is een verwarmingsaudit verplicht?

Als je verwarmingsketel op gas of stookolie als centraal stooktoestel fungeert en een vermogen heeft van 20 kW of meer. Centrale stooktoestellen met een vermogen kleiner dan 20 kW vallen niet onder deze wettelijke regeling.

Wanneer moet je de verwarmingsaudit laten uitvoeren?

De eerste audit moet gebeuren als het toestel ouder is dan vijf jaar.  Vanaf dan moet je elke vijf jaar een verwarmingsaudit laten uitvoeren. Voor een verwarmingsinstallatie die bestaat uit meerdere ketels of met een vermogen van meer dan 100 kW in grotere gebouwen, moet de audit om de twee jaar gebeuren voor een stookolie-installatie en om de vier jaar voor een gasinstallatie. 

Wat is het verschil tussen een verwarmingsaudit en het onderhoud van je ketel?

De verwarmingsaudit is een grondig onderzoek van je verwarmingsinstallatie, waarbij de technicus kijkt naar het rendement en of de grootte van de ketel past bij de verwarmingsbehoefte van het gebouw.

Door wie moet je de verwarmingsaudit laten uitvoeren?

Als je ketel een vermogen heeft 100 kW of minder, moet je opnieuw een erkend technicus vloeibare brandstof (voor stookolie) of gasvormige brandstof aanspreken. Bestaat je installatie uit meerdere ketels of heeft je ketel een vermogen van meer dan 100 kW, dan laat je de audit uitvoeren door een erkend technicus verwarmingsaudit > 100 kW. Je vindt een lijst met erkende technici via de zoekmodule op de website van Omgeving Vlaanderen.

Wat krijg je na de verwarmingsaudit?

De erkend technicus zal je een auditrapport bezorgen. Op dat rapport moeten steeds de naam, het erkenningsnummer en de handtekening van de erkende technicus staan. Je moet dit rapport bijhouden zolang het toestel in gebruik is en er nog geen nieuwe verwarmingsaudit plaatsvond.

Wat staat er in zo’n auditrapport?

Je vindt er adviezen over het rendement van je installatie en mogelijke aanpassingen om de prestaties van je ketel te verbeteren. Je krijgt ook een inschatting van hoeveel je zou besparen als je je ketel zou vervangen door een moderner, zuiniger centraal stooktoestel, of door andere aanpassingen uit te voeren. Die adviezen zijn niet bindend.

Controlebesluit Wallonië

De Waalse overheid keurde in 2009 een besluit goed dat de inspectie van centrale stooktoestellen voor de verwarming van gebouwen en/of de aanmaak van sanitair warm water met een buffervat regelt. Dit besluit werd intussen al meerdere keren aangepast waaronder in 2014 met de invoering van de ‘diagnostic approfondi’. Hieronder vind je de belangrijkste elementen voor installaties met een vermogen kleiner dan 400 kW.

‘Periodieke inspectie’, ‘Periodieke controle’ en ‘diagnostic approfondi’

  • De periodieke inspectie is een verantwoordelijkheid van de gebruiker van het toestel. Ze omvat de periodieke controle en als het geïnstalleerde vermogen > 20 kw de diagnostic approfondi’
  • De periodieke controle is sterk gelijkend met het ‘onderhoud’ in de andere gewesten maar omvat bijvoorbeeld ook een inspectie van de regeling en de circulatiepomp van de cv-installatie.
  • De ‘diagnostic approfondi’ geeft informatie over de energie-efficiëntie van het verwarmingssysteem en stelt verbeteringen voor.

Voor welke verwarmingsinstallaties is de peridieke controle verplicht in Wallonië?

In Wallonië moeten verwarmingsketels op vaste brandstof en stookolie ieder jaar verplicht een periodieke controle krijgen.

Wat houdt de periodieke controle in?

Bij een periodieke controle controleert de erkende technicus de goede werking van de cv-ketel na het onderhoud en de conformiteit van de stookruimte (luchttoevoer, afvoer en verbrandsgasafvoer).  

​Welke toestellen/brandstoffen vallen onder deze wettelijke bepaling?

Alle brandstoffen en cv-verwarmingstoestellen met water, stoom of thermische olie.

Wat krijg je na de controle van je cv-ketel?

Na de keuring krijg je een controleattest  als bewijs dat de installatie conform is. Als je installatie niet conform is, moet je ze binnen de vijf maanden laten aanpassen of vervangen. Als de installatie na vijf maanden nog steeds niet conform is, mag je ze nog maximaal drie maanden gebruiken op voorwaarde dat:

  • het op het moment van vaststelling winter is,
  • het om de verwarming van een woning gaat
  • en er geen gevaar is voor de bewoners.

De verwarmingsaudit of diagnostic approfondi

In Wallonië is een verwarmingsaudit verplicht voor alle verwarmingsinstallaties met een vermogen hoger dan 20 kW. Zo’n audit heet in het Frans diagnostic approfondi. Deze audit moet maar één keer gebeuren.

Wie moet de verwarmingsaudit uitvoeren?

De technicus moet beschikken over een erkenning type 1 (één toestel kleiner of gelijk aan 100 kW) of type 2 (voor toestellen groter dan 100 kW of voor installaties met meerdere ketels). 

Wanneer moet je een verwarmingsaudit laten uitvoeren?

Als je nog geen audit liet uitvoeren sinds 1 mei  2015, het jaar waarin de ‘diagnostic approfondi’ werd ingevoerd, dan moet je de audit nog laten uitvoeren. Dit geldt uiteraard enkel voor de toestellen met een vermogen groter dan 20 kW. Liet je aanpassingen uitvoeren aan je verwarmingsinstallatie of is je warmtebehoefte veranderd door werken aan de isolatie van je woning? Ook dan moet je een verwarmingsaudit laten uitvoeren.

De oplevering van nieuwe installaties

De eigenaar die een cv-ketel heeft laten plaatsen moet deze ook laten opleveren. De inbedrijfsname en de oplevering door een erkend technicus is verplicht. 

Onderhoudsbesluit Brussel

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft op 21 juni 2018 een Besluit goedgekeurd dat de controle van stooktoestellen voor de verwarming van gebouwen en/of de aanmaak van sanitair warm water regelt. Deze onderhoudswetgeving is van toepassing vanaf 1 januari 2019 en vervangt de vorige onderhoudswetgeving die sinds 2011 bestond.

Voor welke verwarminginstallaties is periodieke controle  verplicht?

Voor alle stookolieketels ongeacht het vermogen is de periodieke controle, die samenvalt met het onderhoud ervan, verplicht.

Wanneer ben je verplicht om je cv-ketel te laten controleren?

Voor stookolieketels is dit jaarlijks.

Wat houdt de periodieke controle  in?

In Brussel houdt de periodieke controle zowel een reiniging van de ketel en schoorsteen in, als een controle van de brander en de rookgassen. Laat de periodieke controle steeds door een erkend technicus uitvoeren. Op het einde van de controle krijg je een attest van periodieke EPB-controle Die attesten geven aan of je installatie aan de EPB-eisen voldoet. In dit blogartikel krijg je meer informatie over wat een ketelonderhoud nu precies inhoudt.

Door wie laat ik mijn ketel periodiek controleren ?

Je moet je ketel laten onderhouden door een erkend verwarmingsketeltechnicus. Die erkenning moet gelden voor het Brusselse Gewest. Hier vind je een lijst van erkende technici in Brussel.

Wat krijg je na de periodieke controle ?

Na de controle krijg je een attest van periodieke EPB-controle. ,

De oplevering van nieuwe installaties

Moet je nieuwe verwarmingsinstallaties laten keuren?

Alle nieuwe geïnstalleerde aardgas- of stookolieketels ongeacht het vermogen in het Brusselse Gewest, moeten opgeleverd worden door een erkend EPB-verwarmingsadviseur.

Wanneer moeten nieuwe verwarmingsinstallaties gekeurd worden?

De oplevering moet gebeuren binnen een maand na de ingebruikname.

De verwarmingsaudit

De verwarmingsaudit zoals die in andere gewesten geldt voor één ketel en/of installaties met een vermogen van meer dan 100 kW, is afgeschaft sinds 1 januari 2019.