Mazout en warmtepompen

 

Maak gebruik van de warmte uit de natuur

U heeft een stookolieketel die zijn beste jaren heeft gehad. U wenst hem te vervangen. De keuzemogelijkheden tussen de verschillende technieken en hernieuwbare energiebronnen doen u nadenken. U denkt er aan eventueel met hernieuwbare energieën te werken. Weet dan dat dit perfect mogelijk is. Hoogrendementsketels kunnen heden ten dage perfect gecombineerd worden met deze technieken. U profiteert zo van de voordelen van beide systemen zonder heel het concept van uw verwarmingsinstallatie overboord te moeten gooien.
Een warmtepomp is een van die mogelijkheden. De gebruikte hernieuwbare energiebronnen zijn lucht (uit de omgeving),  water (in de bodem) of de bodem.

Eigenschappen van de warmtepomp

De warmtepomp onttrekt – door middel van een elektrische pomp - als het ware de warmte (op lagere temperatuur) die in de natuur zit en zet die om in een warmte op hogere temperatuur die afgegeven wordt in de woning. Dat heeft zo zijn voordelen:

• Extra rendement:

Het rendement van een warmtepomp, ook wel COP genaamd (Engelstalige afkorting van “coefficient of performance” of “prestatiecoëfficiënt”) kan goede waarden halen. Een warmtepomp met een COP van 4 bijvoorbeeld, produceert in één uur 4 kWh energie met een elektrisch verbruik van 1 kWh. Concreet betekent dit dat u 3 kWh energie (4 kWh geproduceerd min 1 kWh verbruikt) uit de natuur haalt, meer bepaald uit de buitenlucht, het grondwater of de bodem. Die natuurbronnen worden doorgaans de primaire energiebron van de warmtepomp genoemd. Naast deze COP moet ook de SPF (Seasonal Performance Factor of efficiëntie over de verschillende seizoenen) goed bekeken worden. Hier zal stookolie als energiebron zeer nuttig en kostenbesparend zijn rol spelen.

• Hernieuwbaar:

Een warmtepomp dekt gedeeltelijk de energiebehoeften met warmte uit de natuur. U zal minder stookolie verbruiken maar meer elektriciteit. Alleen als men hiervoor ‘groene’ elektriciteit aanwendt zou men van een echt hernieuwbare energiebron kunnen spreken.

• Comfortabel:

Een warmtepomp kan gebruikt worden voor de verwarming van een woning en productie van sanitair water. Warmtepompen behoren tot de verwarmingssystemen die, vanuit energetisch standpunt, efficiënt werken op lagere temperatuur (<60°C). Om deze prestatiecoëfficiënten te bereiken zal het temperatuursverschil tussen de warmtebron (buitenlucht op bodem/grondwater) en het verwarmingssysteem (water in de vloerverwarming of radiatoren) zo klein mogelijk mogelijk gehouden worden.

• Levensduur:

Warmtepompen gaan – indien regelmatig onderhouden - ongeveer even lang mee als een verwarmingsketel (twintig tot vijfentwintig jaar).

• Fiscaal ondersteund :

Zoals een condensatieketel op stookolie geeft een warmtepomp recht op verschillende premies en/of fiscale voordelen.

• Investeringskosten :

Naast de plaatsings- en aanpassingskosten moeten voor een lucht/waterwarmtepomp een kost van 6-8000 euro voorzien worden, voor water (grond)/watersysteem voorziet men best 25-30.000 euro).

Stookolie vangt de zwakke schakels van de warmtepomp op.

Dankzij het extra rendement kan een warmtepomp vanuit energetisch oogpunt interessant zijn. Maar er zijn ook beperkingen (zoals bv. de elektrische energie nodig voor het aanmaken van warm water wanneer de buitentemperatuur onder de 5°C zakt, als de radiatoren meer dan 60°C vragen). Deze beperkingen worden opgevangen  door een combinatie met een verwarmingssysteem op stookolie.

• Lage ‘vertrek’temperatuur :

Warmtepompen werken optimaal bij een vertrektemperatuur lager dan 60°C. Heeft u radiatoren als verwarmingsinstallatie, en hebben deze in de koude winterperioden temperaturen nodig van 60°C of meer om uw woning te verwarmen, dan is dit niet meer mogelijk of gaat de efficiëntie van het systeem verloren. In die omstandigheden zakt de COP alsook het vermogen van de warmtepomp. Bij lucht/water warmtepompen en met koudere buitentemperaturen (<5°C) is dit verval het sterkst. Zonder steun van een stookolieverwarmingssysteem vangen de meeste warmtepompen die warmtevraag op door rechtstreeks elektrisch bij te verwarmen met dure rekeningen tot gevolg.

• Traagheid bij grotere vraag aan sanitair warm water :

De lagere vertrektemperatuur van een warmtepompsysteem zorgt eveneens voor een tragere opwarming van de boiler voor sanitair warm water. Met een vertrektemperatuur van maximaal 60°C wordt het moeilijk om sanitair warm water aan temperaturen boven de 45°C aan te maken. Ook hier is dus een bijverwarming nodig.

Werking warmtepomp

Een warmtepomp haalt de warmte uit de directe omgeving. Een vloeistof brengt die warmte van bij de bron naar de pomp die deze warmte zal opkrikken en overdragen (via een warmtewisselaar) aan het verwarmingscircuit (radiatoren/vloerverwarming).

Een warmtepomp bevat vier elementen:

  • Verdamper: haalt de warmte uit de vloeistof door verdamping.
  • Compressor: door de damp samen te drukken gaat de temperatuur stijgen.
  • Condensor: door een koelvloeistof condenseert de damp en geeft hij zijn warmte af aan het verwarmingssysteem.
  • Ontspanner: de gecondenseerde vloeistof gaat terug naar het pompsysteem.

Over het algemeen kan een warmtepomp op twee manieren werken:

• De bivalente parallele werking.

Hier blijft de warmtepomp doorwerken als de stookolieketel in werking wordt gezet. De warmtepomp blijft in de winter haar deel van het werk doen en de ketel springt enkel bij om de hogere temperaturen te bereiken of als (bij een lucht/water systeem) de buitentemperatuur te koud wordt. Dit wordt de bivalente (twee energiebronnen) parallelle (beide samen) werking genoemd.

• De bivalente alternatieve werking.

Bij dit werkingsprincipe schakelt men de warmtepomp helemaal uit als de stookolieketel wordt ingeschakeld. Dit wordt de bivalente (twee energiebronnen) alternatieve (de één of de ander) werking genoemd.

Buiten dit technisch verschil in werkwijze is er ook een verschil in aandeel van de hernieuwbare energie in de totale warmtebehoefte van de woning. Zo zal bij een parallelle werking het aandeel hernieuwbare energie via de warmtepomp kunnen oplopen tot boven de 90% waar dit bij de alternatieve werking zelden hoger dan 60% zal uitkomen, dit in functie van de verhouding van de vermogens tussen de warmtepomp en de ketel.

Welke soorten warmtepompen bestaan er?

U hebt de keuze uit verschillende soorten warmtepompen:

 Type warmtepomp

Beschrijving 

 Warmtepomp haalt warmte uit:

 Warmtepomp geeft warmte af aan:

 Aerothermisch(-)

 Lucht-water

 Buitenlucht

 Water voor verwarming of sanitair water

 

 Lucht-lucht

 Buitenlucht

 Binnenlucht

 Aquathermisch(*)

 Water-water

 Grondwater of oppervlaktewater

 Water voor verwarming of sanitair

 Geothermisch(**)

 Bodem-water

 Bodem

 Water voor verwarming of sanitair

(-) De aerothermische warmtepomp is het systeem met de laagste investering maar het meest gevoelig voor oplopende elektriciteitsrekeningen.

(*) De aquathermische warmtepomp wordt in de residentiële woningbouw door de relatief grotere investering en de beperkte toepasbaarheid weinig in België gebruikt.

(**) De geothermische warmtepomp haalt warmte uit de grond via een buizennetwerk. U kunt kiezen uit twee systemen: 
• Verticale grondwaterwarmtewisselaar: interessant omdat u geen grote grondoppervlakte nodig hebt, maar duurder door de boringen. De buizen in de grond bevatten sondes die warmte tot 100 meter diep uit de grond halen. 
• Horizontale grondwaterwarmtewisselaar: goedkoper en ideaal als de tuin groot genoeg is en nog niet aangelegd. Er is een netwerk van buizen op minstens 1 meter onder de bodem.

Warmtepomp en renovatie of nieuwbouw

Een warmtepomp kan zowel in een nieuwbouwproject als in een bestaande woning. Maar hoe vallen die nieuwe, hernieuwbare technieken te combineren met uw (oude) stookolieketel?

Zowel bij renovatie als nieuwbouw

Wil u een warmtepomp in een bestaande woning inbouwen? Dat kan. U kan een warmtepomp best integreren in uw bestaande verwarmingsinstallatie. 
Uw bestaande stookolieketel kan makkelijk hogere temperaturen (boven de 60°C) voor uw verwarmingssysteem of sanitair warm water aanmaken. Daardoor kan u uw radiatoren blijven gebruiken en uw sanitair warm water snel op hoge temperatuur brengen. Bij een lucht/water warmtepompsysteem vermijdt u eveneens hoog oplopende elektriciteitsfacturen.

Zolang uw verwarmingsinstallatie geen vertrektemperaturen nodig heeft van 60°C of meer, kunt u beroep doen op de warmtepomp. Eenmaal uw radiatoren die hoge temperaturen wel nodig hebben om uw woning te verwarmen (wintertoestanden), dan schakelt u gewoon de ketel terug in. Dit kan manueel of heden zelfs automatisch gebeuren.

Ook voor wie nieuwbouwplannen heeft is een warmtepomp een mogelijke aanvulling op een hoogrendementsketel op stookolie. Spreek er uw architect over aan zodat hij er rekening mee kan houden in zijn bouwplannen.

Vergeet de bouwvergunning niet

Meestal moet u de installatie van een geothermische warmtepomp aangeven bij uw gemeente. U hebt dan een bouw- of milieuvergunning nodig. Informeer dus bij uw gemeente voor u een warmtepomp koopt.

Laat uw elektriciteitsinstallatie aanpassen aan het verzwaarde vermogen door de warmtepomp.

Warmtepompen kunnen niet werken op een gewone ‘huishoudelijke’ installatie.Houd rekening met de dergelijke aanpassing of installatie (op drijfkracht) en de hieraan verbonden kosten (installatie en terugkerende huur).

Kies voor een warmtepomp op uw maat

U kan een warmtepompsysteem volledig afstemmen op uw noden en wensen:

  • Luchtwarmtepompen zijn meestal compact en kunnen zonder veel bijkomende werken geplaatst worden.
  • Bij waterwarmtepompen moet de captatie van de primaire bron nog aangelegd worden. Zo moet er bij verticale grond-watersystemen een pompput en retourput worden voorzien (het opgepompte water moet terug in de grond gestoken worden) en bij horizontale grondsystemen moet er een horizontaal captatienet geplaatst worden. Door die bijkomende werken vallen watersystemen in aanschaf duurder uit dan een luchtwarmtepomp. Daarentegen bieden zij het voordeel dat hun COP boven de 4 ligt en hun verbruik daardoor lager ligt dan bij luchtsystemen.

Stel het optimale verwarmingssysteem samen

Bij een efficiënt warmtepompsysteem moet u rekening houden met vier onderdelen:

  • Warmtepomp: de pomp onttrekt warmte aan de lucht, het grondwater of de bodem. De grootte van zo’n systeem is afhankelijk van het soort warmtepomp en de warmtebehoefte van uw woning.
  • Opslagvat: om uw rendement op te drijven, installeert u bij voorkeur een groot (warmwater)opslagvat. Het vermogen van de warmtepomp is namelijk niet altijd gelijk aan uw warmtebehoefte. Dankzij het opslagvat kan u het teveel aan warmte bewaren voor later gebruik.
  • Hoogrendementsketel op stookolie: de ketel vult de warmtebehoefte aan op momenten dat de warmtepomp tekort schiet.
  • Regelsysteem: het systeem regelt de werking van uw warmtepomp en uw stookolieketel. Ze garandeert een efficiënt gebruik

Zoek een technicus of MazoutExpert die u kan helpen

Voor de installatie zelf doet u het best een beroep op de expertise van een MazoutExpert met specialisatie ‘ketel-brander’ om de plaatsing volledig conform de normen en wetgeving in uw gewest te laten verlopen. Zo’n MazoutExpert staat u bovendien ook na de installatie bij met advies en een kwalitatieve service. Om een expert in uw buurt te vinden, kunt onze handige adressengids gebruiken.