Duurzamer energieverbruik: haalbare tips om zuiniger te leven

Een wereldwijde energiecrisis geeft stof tot nadenken. Waar een beter milieu zeker een motivatie is om duurzaamheid na te streven, vormen de hoge prijzen én de dreigende krapte een steeds belangrijkere reden om zuinig te leven en bewuster met energie om te gaan. Je kunt heel wat besparen met enkele kleine en iets ingrijpendere inspanningen in je dagelijkse leven. Lees onze tips voor een duurzamer energieverbruik en ontdek wat het jou oplevert.

1. Jouw energieverbruik onder de loep

Het is misschien een cliché, maar daarom niet minder waar: de goedkoopste energie is de energie die je niet verbruikt. Om je consumptie te verminderen, is het interessant om eerst stil te staan bij je huidige verbruik. Misschien gaat je energiefactuur omhoog omdat je vaker thuiswerkt dan vroeger of breidde je gezin uit? Of verslinden sommige toestellen elektriciteit, zonder dat je het beseft? We vertellen je hoe je je verbruik analyseert.

1.1 Hoe kun je je energieverbruik monitoren?

Er zijn handige middelen en tools om je energieconsumptie te monitoren.

  • Bereken geregeld de inhoud van je mazouttank.
  • Als je een digitale meter hebt, kun je je elektriciteitsverbruik dagelijks opvolgen via Fluvius.
  • EnergieID is een online platform om energie, water en transport op te volgen.

Eens je je energieverbruik kent, kun je nagaan of het hoger is dan gemiddeld. Zo weet je meteen of je extra inspanningen moet leveren, of eigenlijk best goed bezig bent. Ontdek het gemiddelde mazoutverbruik volgens type woning en isolatiegraad, of vergelijk meteen jouw stookolieverbruik en zie hoe je kunt besparen.

En hoe zit het met het doorsneeverbruik voor elektriciteit? We geven enkele richtcijfers mee*.

Eenpersoonsgezin

1200 kWh/jaar

Twee personen

2350 kWh/jaar

Drie tot vier personen

3500 kWh/jaar

Grotere gezinnen

7500 kWh/jaar

* Bron: energieleverancier Eneco

1.2 Vermijd sluipgebruik

Wist je dat tot 10 procent van het elektriciteitsverbruik ‘sluipverbruik’ is door apparaten in stand-bymodus? Die vragen namelijk continu stroom, omdat ze nooit volledig uitgeschakeld zijn. Denk maar aan tv-decoders, tv-toestellen, opladers, internetmodems, … Een decoder vraagt bijvoorbeeld zo’n 20 watt per uur als hij aanstaat, en 12 tot 14 watt in stand-bymodus. Als je vier uur per dag tv-kijkt, is het sluipverbruik (zo’n 260 wattuur) hoger dan wat je verbruikt in de uren dat je decoder actief is (80 wattuur). Je rekening loopt dus op door apparaten die je eigenlijk weinig gebruikt.

Gelukkig bestaan er goedkope meettoestellen om sluipverbruik op te sporen. Je zet ze tussen je apparaat en het stopcontact, en na een week weet je perfect hoeveel energie je oude diepvries of wekkerradio verslindt. Deze meetapparaten kun je vaak uitlenen bij lokale besturen (in Vlaanderen bijvoorbeeld via Energiesnoeiers of Energiehuis).

De makkelijkste manier om sluipverbruik te vermijden? Trek altijd de stekker uit het stopcontact als je een toestel — zoals een oplader, wifi repeater, (desktop)computer of radio – voor langere tijd niet gebruikt. Of sluit deze toestellen aan op een stopcontact of stekkerdoos met schakelaar.

2. Bewuster verwarmen

Bewuster en duurzamer verwarmen is een spraakmakend onderwerp. Je hoeft niet per se je hele installatie te vervangen, want ook met oudere toestellen kun je slimmer verwarmen zonder in te boeten aan comfort.

2.1 Verwarming een graadje lager

Als je je verwarming één graad lager zet, daalt je verbruik met wel 7 procent. Op jaarbasis kan een gemiddeld gezin zo 150 tot 200 euro besparen. Draai dus gerust aan de thermostaatknop!

  • Verlaag de thermostaat al tot 16 of 17 °C een uur voor je de woning voor langere tijd verlaat (meer dan twee uur) of gaat slapen. Behalve als je vloerverwarming hebt, want dan verbruikt de installatie net meer om de kamer weer op temperatuur te brengen.
  • Trek eerst iets warmer aan voor je de temperatuur verhoogt.
  • Sluit ’s avonds gordijnen en rolluiken, om de warmte binnen te houden.

Natuurlijk moet je niet in de kou blijven zitten! Maar het mag in de slaapkamer gerust enkele graden frisser zijn dan in je keuken. Elke ruimte in huis heeft een specifieke functie, dus verschilt de gewenste temperatuur per kamer. Wat is nu gemiddeld gezien de ideale temperatuur in elke ruimte?

Woonkamer

20 °C

Keuken

18 °C

Slaapkamer

14-16 °C

Badkamer

23 °C

2.2 Programmeerbare of slimme thermostaat

De temperatuur regelen is nog veelal een manueel gebeuren, terwijl een programmeerbare of slimme thermostaat een lager energieverbruik én een hoger comfort garandeert. Daarbij regel je de gewenste temperatuur voor elke kamer apart en kun je de instellingen zelfs aanpassen voor elk uur van de dag. Zo verwarm je dus alleen maar als het echt nodig is. Ontdek hoe jij je slimme thermostaat extra slim instelt.

De voordelen van een programmeerbare of slimme thermostaat

  • Je kunt het binnenklimaat vanop afstand regelen.
  • Je stelt makkelijk dag- en nachtschema’s in, volgens jouw leefpatroon.
  • Zo’n thermostaat is soms zelflerend en analyseert je gewoontes.
  • De thermostaat houdt rekening met het weer.
  • Je hebt volledige controle over je verbruik.
  • Je verwarmt nooit te veel.

Do’s-and-don’ts bij het regelen van de temperatuur

Wat moet je zeker (niet) doen als je de temperatuur optimaal wil regelen? Zet de verwarming niet lager of uit als je minder dan twee uur weg bent, want de installatie verbruikt veel energie om opnieuw op te starten. Je verwarming werkt efficiënter én zuiniger als je de temperatuur constant houdt. Ben je wel lang afwezig — bijvoorbeeld als je op vakantie gaat — dan verlaag je de temperatuur het best tot 14 °C. In de zomer schakel je de zomerstand in. Nog een laatste, logische tip: verwarm geen kamers die je zelden of niet gebruikt.

2.3 Verwarmingsinstallatie optimaliseren

Wil je je huidige verwarmingsinstallatie optimaliseren? Met enkele nieuwe gewoontes en kleine aanpassingen kun je er het maximum uithalen, zonder dat je veel moet investeren.

Alles begint bij een goed onderhouden installatie

Ketelonderhoud is wettelijk verplicht en heeft een positieve impact op het rendement en het milieu. Een goed onderhouden ketel verbruikt minder, waardoor er ook minder schadelijke stoffen vrijkomen. Je kunt ook veiliger verwarmen, en vermijdt pannes of spoort mankementen snel op. Door je ketelonderhoud correct op te volgen, bespaar je tot 5 procent op je jaarlijkse verbruik.

Tips voor een efficiënte werking

  • Ontlucht je radiatoren, om een goeie werking te garanderen en zo energie te besparen. Luchtbellen in je radiatoren zorgen er namelijk voor dat je radiatoren niet of te weinig opwarmen.
  • Controleer de waterdruk van je verwarming: tussen 1,5 en 2 bar is ideaal. Is de druk te laag? Dan circuleert het cv-water niet goed. Bij een te hoge druk verslijt het expansievat sneller.

Installeer thermostatische kranen op je radiatoren, om de temperatuur makkelijker te regelen — zeker in combinatie met een slimme thermostaat. Dat is een goeie investering: één thermostaatkraan kost gemiddeld 20 euro, terwijl je per radiator jaarlijks ongeveer 5 euro bespaart. Het is wel belangrijk om de temperatuur correct te regelen. Lees daarom ons advies over thermostaatkranen.

3. Pas eenvoudig je gewoontes aan

‘Duurzame energie’ betekent ook met kleine inspanningen je gewoontes en gedrag aanpassen om minder te verbruiken.

3.1 Je woning verluchten

Wist je dat het langer duurt om vochtige lucht te verwarmen? Je bespaart dus energie door af en toe je ramen open te zetten — zo’n half uur per dag is ideaal. Door te verluchten voer je waterdamp in de lucht af, waardoor het binnen sneller opwarmt en je minder verbruikt. Heb je een woning zonder ventilatiesysteem, dan verlucht je zoals hierboven beschreven. In goed geïsoleerde woningen is een goed werkend ventilatiesysteem belangrijk.

3.2 Duurzamere hygiëne

Zo’n 20 procent van je energieverbruik gaat naar het opwarmen van je sanitair warm water.  Dat gebruik je voor je douche, de afwas, je wasmachine enzovoort. Hoe bewuster je hiermee omspringt, hoe meer je factuur zal dalen. Wij doen alvast enkele suggesties.

  • Bespaar tot 45 euro per jaar met een waterbesparende douchekop.
  • Douche minder lang, minder vaak én minder warm.
  • Schakel de ecostand in op je cv-ketel: het water wordt dan enkel verwarmd als het nodig is.

Sowieso is douchen een duurzamere optie dan een bad nemen. Tijdens het douchen verbruik je gemiddeld 30 tot 40 liter; bij een bad is dat 100 tot 120 liter per wasbeurt. 80 procent van je sanitair warm water gebruik je om je te wassen. Een belangrijke post dus om te besparen!

3.3 Duurzaam huishouden

Bij veel gezinnen draaien de wasmachine en droogkast meerdere keren per week. En natuurlijk kunnen we niet zonder verlichting. Als je een duurzaam en zuinig huishouden wil runnen, kun je ook hiervoor makkelijk extra inspanningen leveren.

Zuiniger wassen en drogen

Zoals gezegd, verbruikt een wasmachine het meest van z’n energie om het water te verwarmen. Wassen op een koudere temperatuur scheelt dus veel stroom.

  • Wassen op 30 graden is de helft goedkoper dan op 60 graden en een kwart goedkoper dan op 40 graden.
  • Keukenhanddoeken, sportsokken, wit ondergoed en lakens op 60 graden laten draaien, is ruim voldoende.
  • Is je vuile was wel proper op een lagere temperatuur? Ja, als je kiest voor een langer (eco-)programma.

Laat daarnaast je was goed zwieren in de trommel, om de droogtijd te verkorten. Het energieverbruik van je droogkast daalt zo met 20 tot 25 procent. Vergeet ook niet om geregeld je droogkast schoon te maken. Achtergebleven stofdeeltjes belemmeren het wegblazen van warme, vochtige lucht. Je verbruikt dus meer energie door een vuile filter. Ten slotte is het natuurlijk nog beter om je was op een droogrek of buiten te hangen.

Zuiniger verlichten

Ledlampen gaan negen keer langer mee en zijn tot 85 procent zuiniger dan gloei- of halogeenlampen. En denk eraan: de energiezuinigste lamp is de lamp die niet brandt. Schakel alle verlichting uit als je een kamer verlaat — zo kun je tot 10 procent stroom besparen!

Samengevat: de 10 beste tips voor een lager energieverbruik

  1. Verlaag de temperatuur in huis.
  2. Verwarm minder ruimtes.
  3. Regel de thermostaat zo efficiënt mogelijk.
  4. Plaats gordijnen om de warmte binnen te houden.
  5. Neem een douche in plaats van een bad.
  6. Ontlucht je radiatoren.
  7. Laat je ketel regelmatig onderhouden.
  8. Zet je was- en afwasmachine op ecostand.
  9. Was op een lagere temperatuur.
  10. "De-beste-tips">Droog je was buiten of op een wasrek.

Wil je meer weten over efficiënt en duurzamer verwarmen? Download onze handige gids, een handleiding om te besparen op je verwarmingskosten